Thứ Ba, ngày 17 tháng 11 năm 2015

MÙA THU và HOA THẠCH THẢO



Tuổi vào thu

Bản dịch từ bài: "JE CROYAIS QUE VIEILLIR..." 


của Marcelle Paponneau

Tôi cứ nghĩ tuổi già đầy nỗi sợ,
Sợ mùa sang, sợ năm tháng qua mau,
Sợ gió mưa, sợ tâm hồn băng hoại,
Sợ tóc phai màu, sợ cả nếp nhăn.

Nhưng nhận ra tuổi già không giới hạn,
Không muộn phiền còn đem lại nguồn vui.
Tôi chậm bước trên đoạn đường còn lại,
Hưởng ngày vui ngắn ngủi chẳng còn bao.

Tôi vẫn tưởng tuổi già trời ảm đạm,
Xuân thiếu hoa và vắng cả tiếng cười,
Hoa không nở và cây không nẩy lộc,
Sách không lời cầm bút chẳng ra thơ!

Chợt nhận ra tuổi già lòng lắng lại,
Sống hôm nay chẳng nghĩ đến ngày mai.
Thôi không đếm tuổi đời thêm chồng chất,
Mặc ngày qua, cầm bút họa thành thơ.

Tôi cứ ngỡ tuổi già hồn băng giá,
Quên đắm mình ngắm vũ trụ đầy sao,
Tim chai đá chẳng dấy lên ngọn lửa,
Cả bầu trời u tối phủ đời tôi!

Bỗng nhìn thấy những đóa hồng đẹp nhất,
Nở vào thu bằng đôi mắt reo vui,
Hít thật sâu ôi mùi hương tỏa nhẹ,
Ướp cho đầy hương vị Tuổi vào Thu.

"JE CROYAIS QUE VIEILLIR..."

của Marcelle Paponneau.


Je croyais que vieillir me rendait bien maussade,
Craignant chaque saison, les années, le tapage,
Le grand vent et la pluie, l'esprit qui se dégrade,
Les cheveux clairsemés, les rides du visage.
Et puis je m'apercois* que vieillir n'a pas d'âge,
Qu' il ne faut point gémir, au contraire chanter.
Et même, à petits pas, les jours ont l'avantage
D'être beaux et trop courts quant il sont limités.
Je croyais que vieillir c'était le ciel tous gris,
Le printemps sans les fleurs, les lèvres sans sourire,
Les fleurs sans chansons, les arbres rabougir,
Un livre sans histoire, un crayon sans écrire.

Et puis je m'aperçois que vieilir rendre bien sage,
Que je vis chaque instant sans penser à demain,
Que je ne compte plus les anneés de mon âge,
Peu importe le temps, le crayon à la main.

Je croyais que vieillir transformerait mon âme,
Que je ne saurais plus contempler les étoiles
Que mon coeur endurci n'aurait plus cette flamme,
Qui transforme ma vie lorsque le ciel se voile.

Et puis je m'aperçois que les plus belles roses
Fleurissent à l'automne et sous mes yeux ravis,
Je respire très fort ce doux parfum que j'ose
Garder pour embaumer l'automne de ma vie.


Viết về mùa thu, một bài thơ không th không nhắc đến 

Bài thơ L'Adieu


                                          nguyên tác của Guillaume Apollinaire (1880-1918) :

L'Adieu 
J'ai cueilli ce brin de bruyère 
L'automne est morte souviens-t'en 
Nous ne nous verrons plus sur terre 
Odeur du temps brin de bruyère 
Et souviens-toi que je t'attends 

Bài thơ năm câu trên đây đã đuợc nhà thơ Bùi Giáng dịch như sau.

Lời vĩnh biệt
(1) 

Ta đã hái nhành lá cây thạch thảo 
Em nhớ cho, mùa thu đã chết rồi 
Chúng ta sẽ không tao phùng đựợc nữa 
Mộng trùng lai không có ở trên đời 
Hương thời gian mùi thạch thảo bốc hơi 
Và nhớ nhé ta đợi chờ em đó ...

Nhưng Bùi Giáng không phải chỉ dịch một lần. Nhà thơ Bùi 

Giáng đã khai triển và tiếp tục viết sang bài thứ hai.

(2) 


Đã hái nhành kia một buổi nào 
Ngậm ngùi thạch thảo chết từ bao 
Thu còn sống sót đâu chăng nữa 
Người sẽ xa nhau suốt điệu chào 
Anh nhớ em quên và em cũng 
Quên rồi khoảnh khắc rộng xuân xanh 
Thời gian đất nhạt mờ năm tháng 
Tuế nguyệt hoa đà nhị hoán tam.

Và tiếp tục dịch thoát ý sang bài thứ ba.

(3) 

Mùa thu chiết liễu nhớ chăng em? 
Đã chết xuân xanh suốt bóng thềm 
Đất lạnh qui hồi thôi hết dịp 
Chờ nhau trong Vĩnh Viễn Nguôi Quên 
Thấp thoáng thiều quang mỏng mảnh dường 
Nhành hoang thạch thảo ngậm mùi vương 
Chờ nhau chín kiếp tam sinh tại 
Thạch thượng khuê đầu nguyệt diểu mang. 

...

Và … nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ nhạc bài thơ này

"Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo
Em nhớ cho: Mùa Thu đã chết rồi!
Mùa Thu đã chết, em nhớ cho
Mùa Thu đã chết, em nhớ cho
Mùa Thu đã chết, đã chết rồi. Em nhớ cho!
Em nhớ cho,
Đôi chúng ta sẽ chẳng còn nhìn nhau nữa!
Trên cõi đời này, trên cõi đời này
Từ nay mãi mãi không thấy nhau
Từ nay mãi mãi không thấy nhau...
Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo
Em nhớ cho: Mùa Thu đã chết rồi!
Ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo
Em nhớ cho rằng ta vẫn chờ em.
Vẫn chờ em, vẫn chờ em
Vẫn chờ....
Vẫn chờ... đợi em!"

Ban nhạc "Sóng Vang" của Ban KH - EVNSPC đã trình diễn 
thành công bài hát này ở nhiều nơi qua phần biểu diển của ca sĩ 
Bùi Thế Huy.

Dù mùa Thu chẳng bao giờ chết, nó đi rồi lại trở về, nhưng có biết bao cuộc tình đã chết trong mùa Thu, có bao người tình yêu dấu đã chia tay và chẳng bao giờ trở lại theo mùa Thu…và bản nhạc “ Mùa Thu Chết “đã một thời làm ngấn lệ  bao cặp tình nhân :

"Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo / Em nhớ cho: Mùa Thu đã chết rồi!

Và :

Em nhớ cho,/ Đôi chúng ta sẽ chẳng còn nhìn nhau nữa! / Trên cõi đời này, trên cõi đời này / Từ nay mãi mãi không thấy nhau / Từ nay mãi mãi không thấy nhau...
Để cho dù bao năm tháng có trôi qua :
Ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo / Em nhớ cho rằng ta vẫn chờ em. / Vẫn chờ... đợi em! / Vẫn chờ....Vẫn chờ... đợi em!”
Phải chăng chỉ là điều vô vọng ?....

Mời thưởng thức nhạc phẩm …

Mùa Thu Chết
Của Nhạc sĩ Phạm Duy do ca sĩ Khánh ly trình bày


Lời kết :

Không có Hoa Thạch Thảo thì làm sao có Lời Vĩnh Biệt, 


Không có Lời Vĩnh Biệt thì làm sao có Mùa Thu Chết?



Hoa thạch thảo (bruyère) được nhiều thi sĩ mang vào thơ 

nhưng có thể nói rằng hoa thạch thảo đã được đời đời gắn 


liền với bài thơ Demain, dès l'aube của Victor 


Hugo và L'Adieu của Guillaume Apollinaire

Có phải chăng mùa thu viễn đông
 Nơi có thạch thảo mọc ven sông,
Hoa chuông nho nhỏ vờn trong gió
Gợi nhớ thành sầu chĩu mênh mông?

-nhp sưu tầm-





Không có nhận xét nào: